على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

837

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

ناك شدن جاى . تدمية ( tadmeyat ) م . ع . خون‌آلود گردانيدن كسى را . و آسان كردن راه و راه دادن و راه ساختن و نزديك گردانيدن راه . و گفتن به كسى « حياك اللّه و قرب دارك » . و ظاهر شدن براى كسى و بلا عوض كسى را از مال خود دادن . تدميث ( tadmis ) م . ع . نرم گردانيدن و منه دمث مضجعه . و ذكر كردن حديث . تدميح ( tadmih ) م . ع . فرود آوردن و پست نمودن سر خود را . تدمير ( tadmir ) م . ع . هلاك كردن و هلاكى افگندن بر كسى . و پشم دود كردن صياد گازه را تا شكار بوى وى در نيابد . تدميس ( tadmis ) م . ع . پنهان كررن چيزى را در خاك . تدميغ ( tadmiq ) م . ع . دمغ الثريد بالدسم تدميغا : نرم كرد اشكنه را با چربى . تدميق ( tadmiq ) م . ع . دمق العجين تدميقا : پوشيد خمير را با آرد تا بدست نچسبد . و دمق الشيئ فى الشيئ در آورد چيزى را در چيزى . تدميم ( tadmim ) م . ع . دمم العين تدميما : طلا كرد دمام را بر خانهء چشم . تدمين ( tadmin ) م . ع . دمنت الماشية المكان تدمينا : سرگين‌ناك گردانيد ماشيه آن مكان را و كذا دمن القوم الدار و دمن الشاء الماء . و دمنه : دستورى داد او را . و دمن بابه : لازم گرفت در او را . تدنس ( tadannos ) م . ع . تدنس الثوب : ريمناك گرديد جامه . و تدنس عرضه : زشت و معيوب گرديد عرض او تدنؤ ( tadanno ' ) م . ع . برانگيختن كسى را بر فرومايگى . تدنى ( tadanni ) م . ع . اندك‌اندك نزديك شدن . تدنية ( tadneyat ) م . ع . دناه تدنية : نزديك گردانيد او را . و دنى فى الامر : جستجو كرد هر كار خرد و بزرگ را الحديث اذا اكلتم فدنوا اى كلوا مما يليكم . تدنيح ( tadnih ) م . ع . رام گرديدن و مطيع شدن . تدنيخ ( tadnix ) م . ع . فروتنى كردن . و رام گرديدن . و پست نمودن سر خود را . و نشيب و فراز پذيرفتن خربزه يق دنخت البطيخة اذا انهضم بعضها و خرج بعضها . و كذا دنخت ذفراه يعنى مشرف شد قمحدوهء او بر بلندى پس هر دو گوش و درآمد پس هر دو گوش . و دنخ البيت : ملازم خانه گرديد . تدنير ( tadnir ) م . ع دنروجهه تدنيرا : درخشيد روى او . و دنر فلان ( مجهولا ) : صاحب دينار گرديد فلان . تدنيس ( tadnis ) م . ع . دنس ثوبه تدنيسا : ريمناك گردانيد جامهء او را . و دنس عرضه : معيوب و زشت كرد آبروى او را . تدنيق ( tadniq ) م . ع . نيك نگريستن در كار و استقصا كردن يق لا تدنقوا فيدنق عليكم . و همواره نگريستن در چيزى . و نزديك شدن آفتاب بفرو شدن . و دنق وجهه : ظاهر شد در روى او لاغرى از رنج يا بيمارى . و دنقت عينه : فرو شد چشم او بمغاك و سست نگريست . تدنيم ( tadnim ) ا . ع . فرومايگى . و آواز كمان و آواز طشت مانند ترنيم تدنين ( tadnin ) م . ع . دنن الذباب : بانگ كرد مگس . تدو ( tadav ) ا . پ . تذرو و جانورى كه در حمامها متكون شود و تاتو نيز گويند . تدورة ( tadverat ) ا . ع . ريگ گرد . و سراى ميان كوهها . تدؤم ( tada'om ) ع . مر . تدأم ( tada'om ) . تدوم ( tadavvom ) م . ع . انتظار نمودن . تدون ( tadavvon ) م . ع . غناى تام و كامل . تدوه ( tadavvoh ) م . ع . متغير شدن و ستبر گرديدن . تدويه ( tadveyat ) م . ع . چون واوى باشد در بيابان در آمدن و بسوى بيابان رفتن و اقامت نمودن در آن و بيابانى گفتن كسى را . و چون يائى بود سر شير بستن جغرات و شير . و دويته : داد او را سر شير . و دوى الكلب فى الارض : نيك دويد آن سگ و گرد چيزى برگشت . و دوى الماء : بالاى آب چيزى نمودار شد كه باد آن را مىبرد . و دوى الفحل : شنيده شد بانگ هدير آن فحل . تدويح ( tadvih ) م . ع . دوح ماله : پراكنده نمود شتران خود را . تدويخ ( tadvix ) م . ع . دوخه : راست گردانيد او را . و دوخ البلاد : چيره شد بر شهرها و دست يافت بر اهل آنها . تدويد ( tadvid ) م . ع . دود الطعام : كرمناك شد . و دود الغلام : بربانوج نشست آن كودك و در هوا آمد و رفت نمود . تدوير ( tadvir ) م . ع . گرد گردانيدن چيزى را يق دور الشيئ تدويرا . و دورت به : دور گردانيدم او را و طواف دادم .